صنعت تولید نرم افزار در کشور ، به عنوان یکی از صنایع نوپا ، چند سالی است با رشد فزاینده ای روبه رو شده است .در گذشته به دلیل عدم نظارت مناسب بر بازار ، حیاتش رو به زوال بود . به همین سبب یعنی عدم وجود نهادی برای نظارت بر این صنعت ، مشکلات فراوانی برای تولید کننده از یک سو ، و مصرف کننده از جهتی دیگر به وجود می آمد .
تولید کننده هیچ اطمینانی در مورد کپی نشدن نرم افزارهای خود نداشت ، و حق مالکیت معنوی کاملا اجرایی نشده بود . از سویی دیگر به علت اینکه هیچ نهادی برای نظارت بر تولید محصولات نرم افزاری و دیجیتال وجود نداشت ، محصول ناسالم و ناقص و با کیفیت نامناسبدر بازار به وفور یافت می شد . به عبارت دیگر بازار مناسبی برای عرضه ی این محصولات ، به صورت رسمی ، ایجاد نشده بود .
مرکز رسانه های دیجیتال با هدف ساماندهی و یافتن راهکارهای مناسب جهت حل مشکلات موجود در حوزه ی نرم افزار ایجاد شد .
در این مرکز ، واحدی با عنوان امور بسته های نرم افزارای ایجاد که مسئولیت نظارت بر تولیدات نرم افزاری و دیجیتال کشور را دارد .این واحد با هدف حمایت از تولید کننده ومصرف کننده نرم افزارها ، جهت دهی به تولید و در نتیجه ایجاد بازاری سالم و مطمئن ، گامی چند در جهت اعتلای فرهنگ دیجیتال جامعه برخواهد داشت .
فرآیندها و موارد بررسی در واحد امور بسته های نرم افزاری :
بعد از درخواست تولید کننده نرم افزار مبنی بر دریافت مجوز از مرکز ، نرم افزارها وارد فرآیندهای بررسی در این واحد می شوند . در این واحد نرم افزارها از سه جهت بررسی می شوند . در اولین مرحله از لحاظ محتوایی بررسی می شوند تا دارای مشکلات اخلاقی ، سیاسی ، مذهبی و اجتماعی نباشند . در این مرحله کارگروه های تخصصی ، به بررسی نرم افزارها می پردازند . مرحله دوم بررسی نرم افزارها از لحاظ حقوق معنوی و کپی رایت است . مرحله نهایی فرآیند بررسی ، بررسی از حیث برنامه نویسی است . نرم افزارهای تولید داخل که بیشتر جنبه کاربردی دارند ، در این مرحله بررسی از لحاظ کدنویسی بررسی می شوند .
مجوزهای مرکز توسعه فن آوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال :
بعد از طی شدن مراحل بررسی فوق و تایید در جلسه کارگروه ، با توجه به درخواست تولید کننده ، مجوزها ارائه می شود . این مجوزها عبارتند از :
· گواهی ثبت
سندی است که برای اصل اثر نشانه ی ثبت آن است ، برای تولید کننده نشانه ی مالکیت نرم افزار است و برای مولفان نشانه ی مشارکت و مقدار حقوق آنها در تولید اثر است .
· پروانه انتشار
برای انتشار نرم افزار در سطح کشور ، نیاز به این مجوز می باشد .
· مجوز تکثیر
نرم افزارهای خارجی ، برای انتشار در سطح کشور ، نیاز به این مجوز دارند .
توضیح : نرم افزارهای تولید داخل ، گواهی ثبت و پروانه انتشار دریافت می کنند و نرم افزارهای خارجی فقط مجوز تکثیر دریافت می کنند .
هولوگرام ( برچسب اطمینان ) :
از آنجاییکه انتشار هر نوع محتوای فرهنگی در کشور نیازمند کسب مجوز لازم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می باشد این مرکز به منظور حفظ اصالت نرم افزارهای منتشر شده و همچنین حمایت از حقوق صاحبان نرم افزار؛ حقوق مادی و معنوی نرم افزار؛ ساز و کار اعطای هولوگرام های قابل پی گیری را به نرم افزارهای دارای مجوز ؛ طراحی و پیاده سازی کرده است . به این ترتیب با هماهنگی مراکز تکثیر حامل های رایانه ای و پس از حصول اطمینان از اصالت محتوای تکثیر شده به تعداد آثار تکثیر شده هولوگرام در اختیار ناشر نرم افزار قرار می گیرد که دارای شماره سریالی مشخص می باشند . به کمک این شماره سریال خریداران نرم افزار می توانند با مراجعه به سایت مرکز و یا با ارسال شماره سریال به صورت پیام کوتاه به شماره 300070 نسبت به اصالت نرم افزار خریداری شده اطمینان حاصل نمایند.
مزایای استفاده از هولوگرام :
- شماره هولوگرام منحصر به فرد بوده و مختص همان بسته نرم افزار است .
- هولوگرام غیر قابل تکثیر می باشد .
- هولوگرام امکان تشخیص نسخه های اصلی از غیرقانونی در بازار را برای کاربران ، مراجع انتظامی ، تولید کنندگان نرم افزار و ناشران فراهم می آورد .
- هولوگرام باعث ایجاد اطمینان در صنعت نرم افزار کشور نسبت به جمع آوری آثار غیر مجاز خواهد شد .
نظارت بر بازار :
فعالیت های نظارتی این واحد به دو بخش کلی تقسیم می شوند :
1- نظارت بر نمایشگاه های مرکز که در دو بخش کلی زیر انجام می شود :
· نمایشگاه های استانی که هر ماه برگزار می شوند .
· نمایشگاه بین المللی تهران که سالی یک بار برگزار می شود .
2- نظارت بر بازار :
· صدور مجوز و نظارت بر کارخانه ها و مراکز تکثیر حامل های دیجیتال
· صدور مجوز و نظارت بر مراکز و امکان عرضه رسانه های دیجیتال
· هماهنگی با نیروی انتظامی برای برخورد با متخلفین
هماهنگی با دستگاه های اجرایی کشور برای جلوگیری از بکارگیری نرم افزارهای ثبت نشده